Jesteś tutaj:

Skrzyp polny

Skrzyp polnySkrzyp polny (Equisetum arvense) – gatunek rośliny wieloletniej – należący do rodziny skrzypowatych. Występuje głównie w Europie, w Polsce jest rośliną bardzo pospolitą na terenie całego kraju, aż po niższe położenia górskie.

Pęd zarodnionośny
Pojawia się wczesną wiosną jest soczysty, wzniesiony i nierozgałęziony, ma wysokość 10–20 cm, przy średnicy 2–6 mm i zabarwienie jasnobrunatne lub czerwonawe. Na przekroju poprzecznym jest okrągły i ma lejkowato rozdęte pochwy (z 6–12 zasychającymi łuskami o kolorze od zielonawego do brunatnego). Na szczycie znajduje się jeden brunatny, tępo zakończony kłos zarodnionośny – sporofilostan, długości 1,5–3 cm. Wytwarzają się w nim (od marca do maja) zarodniki. Po ich dojrzeniu kłos ten obumiera.

Pęd płonny
Pojawia się pod koniec wiosny, ma wysokość do 40 cm. Jest zielony i okółkowo rozgałęziony, szorstki i żeberkowany (ma 6–19 żeberek). Pochwy są zielone z 6–18 czarniawymi ząbkami na szczycie z białym obrzeżeniem. Odgałęzienia są pojedyncze, z 4-5 głębokimi żeberkami i pochwami o 4-5 ząbkach.

Liście
Są bardzo drobne, występują na pędach w okółku, otaczając węzły i wzmacniając je. Na pędzie płonnym jest ich 6–18, mają kształt czarnych ząbków z białym obrzeżeniem. Długie,cienkie i członowane rozgałęzienia boczne wyrastające z okółka to nie liście, lecz pędy.

Skrzyp polny - kliknij, by powiększyćKłącze
Długie, czołgające się, brunatnego koloru. Występują na nim bulwy pędowe, zawierające substancje zapasowe, z których roślina czerpie wczesną wiosną składniki potrzebne do wytworzenia pędu zarodnionośnego jeszcze przed rozpoczęciem fotosyntezy. Zwalczanie tego chwastu jest trudne, gdyż jego korzenie ułożone są piętrowo nawet poniżej 2 m głębokości i podzielone nawet na małe kawałki zakorzeniają się i wydają nowe pędy.

Biotop, wymagania
Podmokłe łąki, pola uprawne i ogrody, rowy, ugory, przydroża. Jest pospolitym chwastem i rośliną ruderalną. Najlepiej rozwija się na plantacjach roślin okopowych, szczególnie ziemniaków. Rośnie na glebach wilgotnych i świeżych, raczej kwaśnych (unika wapnia), zarówno piaszczystych, jak i gliniastych. Geofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Agropyretea.

Roślina lecznicza:
Surowiec zielarski: ziele (Herba Equiseti) z pędów płonnych zawiera duże ilości rozpuszczalnej w wodzie krzemionki (10%), flawonoidy, saponiny sterole i inne.
Działanie: ma właściwości moczopędne i przeciwzapalne. Krzemionka w nim zawarta zapobiega: tworzeniu się kamieni w układzie moczowym i miażdżycy. Wewnętrznie stosowany przy schorzeniach dróg moczowych, zewnętrznie przy stanach zapalnych.
Zbiór i suszenie: zbiera się zielone pędy przez całe lato i suszy w cieniu pod przykryciem, tak, by nie straciły zielonego koloru.
Jest używany do produkcji kosmetyków. Wpływa odmładzająco i wzmacniająco na skórę, powstrzymuje siwienie i wypadanie włosów. Niegdyś szorstkie pędy stosowane były do polerowania i czyszczenia.

źródło: wikipedia, licencja: GNU FDL, autorzy